De mediagebruiker: consument of burger?

Deze blog staat stil bij enkele trends met betrekking tot verschillende verdienmodellen van de nieuwswebsites van de Vlaamse dagbladen. Bij elk van die trends is het probleem of de nieuwsgebruiker moet gezien worden als consument die een product gebruikt of als burger die op zoek is naar informatie. De media moeten de oefening maken in waar ze voor staan.

Zijn mediabedrijven pure commerciële bedrijven die functioneren volgens de wetten van de markt? Of zijn het instanties die een rol opnemen in het maatschappelijke belang? Zien ze hun publiek als een consument, of zijn het burgers? Het gaat hier respectievelijk over het marktmodel en het publieke sfeermodel volgens Croteau & Hoynes (2006). Een éénduidig antwoord op die vragen is er niet.

Media hebben twee stromen om inkomsten te genereren: inkomsten afkomstig van het publiek, of inkomsten afkomstig uit reclame. Men spreekt dus van een tweeklantenbusiness. Voor mediagebruikers zijn de media informatiemedia die actief zijn op de lees- kijk- en luistermarkt. Voor adverteerders fungeren de media als advertentieplatformen op de reclamemarkt. De media biedt de mediagebruiker informatie, entertainment (e.d.) en de mediagebruiker betaalt met geld en aandacht terwijl de reclamedienstverlening de toegang tot het publiek is voor adverteerders.

Zoals aangehaald zijn er een aantal trends te onderscheiden in de zoektocht naar nieuwe verdienmodellen om inkomsten te genereren voor de online dagbladpers. In deze bijdrage leest u over de opkomst van freemium modellen aan de kant van de mediagebruiker en native advertising en real-time bidding aan de kant van de adverteerder. Ten slotte bespreekt deze bijdrage de impact op de redactionele onafhankelijkheid.

Freemium model

Het freemium businessmodel is een model waarbij een bedrijf een beperkt aanbod aanbiedt aan gebruikers zonder kosten maar wel een kost aanrekent voor het bijkomende of geavanceerde aanbod. De term is in 2006 toegeschreven aan Jarid Lukin. De uitdaging daarbij is om een gratis gebruiker naar een betalende gebruiker te converteren. Spotify en Skype zijn twee voorbeelden van grote bedrijven die bekend staan omwille van dit model. 

Wie alle nieuwswebsites bezoekt van de Vlaamse dagbladen ziet dat ze allemaal (op Metro na) het freemium model hanteren. Dat betekent dat er sommige inhoud vrij te lezen zijn, en anderen achter een betaalmuur steken. Wie voor een abonnement kiest, kan vervolgens alle inhoud van de website lezen.

Dat freemium model op nieuwswebsites van Vlaamse kranten is een fenomeen van de laatste tien jaar. Het is overgewaaid uit de Verenigde Staten. De New York Times heeft in 2011 beslist om een groot deel van hun website achter een paywall te steken. In de jaren nadien zijn krantenmerken zich steeds meer gaan focussen op het inrichten van betaalmuren op hun sites. Dat staat te lezen in De Morgen.

Dat freemium model heeft verschillende voordelen. Zo is het voor bedrijven in het algemeen en kranten in het bijzonder gemakkelijk om persoonlijke data te verzamelen en verkeer naar de website te sturen. Ze kunnen ook bovendien gemakkelijk inkomsten verwerven uit advertenties. Helaas, er zijn ook enkele nadelen. Het nadeel is dat het moeilijk is om gratis gebruikers om te zetten naar betalende gebruikers. Ook zal er goed evenwicht moeten zijn tussen wat wel en niet gratis beschikbaar is: te veel gratis content voorkomt dat gebruikers zullen betalen, maar gebruikers kunnen ook geïrriteerd raken dat er niet genoeg gratis content beschikbaar is. 

Native advertising

De Native Advertising Institute definieert het als volgt: “Native advertising is betalende reclame waarbij de advertentie overeenkomt met de vorm, feel en functie van de content van het medium waarop het verschijnt.” Native advertising is de tweede trend die deze blog bespreekt. Het gaat hier over de reclamekant van de tweeklantenbusiness van de media. 

Op nieuwswebsites zal native advertising dus anders tot uiting komen dan op audiovisuele media. Op een nieuwswebsite is native advertising moeilijk te herkennen omdat – net zoals de definitie dat stelt – het verpakt is als gewone artikels. Het enige verschil is een vermelding dat het om reclame gaat. 

Op de nieuwswebsite van De Morgen is het te herkennen aan het bovenschrift “aangeboden door:” Vanzelfsprekend zijn er vele variaties te vinden op dat label. Verder is de opbouw van de inhoud en vorm volledig overeenkomstig met andere artikels. 

Het voordeel van native advertising is dat de bedrijven al aanwezig zijn op de plek waar er veel gelezen wordt, maar het grote nadeel is dat de lezers zich misbruikt kunnen voelen.

Real time bidding

Real time bidding is een andere trend aan de reclamekant van de media. Het gaat om een digitale veiling waar advertentie-impressies in een oogwenk gekocht en verkocht worden. Het bedrijf dat reclame koopt kan instellen hoe lang hij de reclame wil laten zien, en parameters van de doelgroep doorgeven.

De hoogste bieder zal vervolgens de reclameruimte innemen. In geval van nieuwswebsites gaat het vaak om advertentienetwerk AdSense van Google die de advertenties van andere bedrijven tonen. 

Het voordeel voor de nieuwsuitgevers is dat ze op die manier inkomsten genereren. Voor bedrijven is dit een handige manier om aan een heel specifiek publiek – hun ideale doelgroep – de reclame te tonen.

Gevolgen voor het publiek

Bij native advertising is er geen tussenkomst van de redactie, maar worden teksten tegen betaling rechtstreeks op de website van het medium geplaatst. Het gevaar bestaat erin dat de mediagebruiker niet meer het verschil ziet tussen wat nieuws is en wat reclame. Verder kan de inhoud van die aard zijn dat ze de nieuwsgebruiker op een bepaalde manier beïnvloed. In ieder geval is native advertising een vorm van reclame dat dus op zoek is naar consumenten voor het geadverteerde product.

Hetzelfde geldt voor real-time bidding. Bij real-time bidding is het gevolg voor de nieuwsgebruiker dat hij meer en meer reclame zal zien die toegespitst is op zijn profiel. Dat komt omdat internetgebruikers een spoor van cookies achterlaat op het web. Maar een consument bekijkt geen nieuwswebsite omdat hij reclame wil zien. Hier bestaat het gevaar voor irritatie en de installatie van advertentiewerende software (de zogenaamde adblockers).

Het freemium model heeft het evidente gevolg voor de nieuwsgebruiker dat er geen brede toegang is tot informatie. Misschien zit er content achter een betaalmuur die voor hem belangrijk is in het groter maatschappelijk kader. Op die manier zal hij dus steeds meer zal geduwd worden in de richting van een betalende klant.

Wil een nieuwsmerk de juiste impact hebben bij een publiek, dan moet het rekening houden met de spreidstand tussen reclame en de publieksbelangen, tussen wat hun lezer wil en de commerciële wetmatigheden. Een hoofdredactie met een sterke afbakening tussen die twee werelden is daarom van wezenlijk belang.

Omslagfoto: Vecteezy.com

Referenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers liken dit: